Кения Негизги маалымат
Жергиликтүү убакыт | Сиздин убактыңыз |
---|---|
|
|
Жергиликтүү убакыт алкагы | Убакыт алкагынын айырмасы |
UTC/GMT +3 саат |
кеңдик / узундук |
---|
0°10'15"N / 37°54'14"E |
iso коддоо |
KE / KEN |
валюта |
Шиллинг (KES) |
Тил |
English (official) Kiswahili (official) numerous indigenous languages |
электр энергиясы |
![]() |
Улуттук желек |
---|
![]() |
капитал |
Найроби |
банктардын тизмеси |
Кения банктардын тизмеси |
калк |
40,046,566 |
аймак |
582,650 KM2 |
GDP (USD) |
45,310,000,000 |
телефон |
251,600 |
Уюлдук телефон |
30,732,000 |
Интернет-хосттордун саны |
71,018 |
Интернет колдонуучулардын саны |
3,996,000 |
Кения киришүү
Кения 580,000 чарчы / чакырымдан ашык аянтты ээлейт.Африканын чыгышында, экваторду каптап, чыгышында Сомали, түндүгүндө Эфиопия жана Судан, батышында Уганда, түштүгүндө Танзания, түштүк-чыгышында Инд океаны менен чектешет. Борбордук бийик тоолуу аймакта жайгашкан Кения тоосу деңиз деңгээлинен 5199 метр бийиктикте жайгашкан.Ал өлкөнүн эң бийик чокусу жана Африканын экинчи эң бийик чокусу болуп саналат.Чоку жыл бою кар жаап турат.Өчүп кеткен Вагагай вулканы деңиз деңгээлинен 4321 метр бийиктикте жана өзүнүн чоң кратери (диаметри 15 чакырым) менен белгилүү. . Көптөгөн дарыялар жана көлдөр бар жана алардын көпчүлүгү тропикалык чөптүү климатка ээ. Кения, Кения Республикасынын толук аталышы, 582 646 чарчы километр аянтты ээлейт. Африканын чыгышында, экватордун аркы бетинде жайгашкан. Чыгышынан Сомали, түндүгүнөн Эфиопия жана Судан, батышынан Уганда, түштүгүнөн Танзания жана түштүк-чыгышынан Инд океаны менен чектешет. Жээк тилкесинин узундугу 536 чакырымды түзөт. Жээги түз, калгандарынын көпчүлүгү орточо бийиктиги 1500 метрге жеткен платолор. Улуу Рифт өрөөнүнүн чыгыш тармагы бөксө тоону чыгыштан жана батышка бөлүп, түндүктөн түштүккө карай платону кыйып жатат. Улуу Рифт өрөөнүнүн түбү бөксө тоодон 450-1000 метр төмөн, туурасы 50-100 чакырым, ар кандай тереңдиктеги көлдөр жана көптөгөн жанар тоолор бар. Түндүгү чөл жана жарым чөл зонасы болуп, өлкөнүн жалпы аянтынын 56% ин ээлейт. Борбордук бийик тоолуу Кения тоосу деңиз деңгээлинен 5199 метр бийиктикте жайгашкан.Ал өлкөнүн эң бийик чокусу жана Африканын экинчи чокусу.Чоку жыл бою кар жаап турат; өчкөн Вагагай вулканы деңиз деңгээлинен 4321 метр бийиктикте жана өзүнүн чоң кратери менен белгилүү (диаметри 15 чакырым). Көптөгөн дарыялар жана көлдөр бар, ал эми ири дарыялар - Тана дарыясы жана Гарана дарыясы. Түштүк-чыгыш шамалы жана түндүк-чыгыш шамалы таасир эткен, аймактын көпчүлүк бөлүгү тропикалык чөптүү климатка ээ. Улуу Рифт өрөөнүнүн түбүндөгү кургак жана ысык аймактарды эске албаганда, түштүк-батышындагы плато аймагы токой субтропикалык климатка ээ. Климаты жумшак, орточо айлык температурасы 14-19 ℃ ортосунда, жылдык жаан-чачыны 750-1000 мм. Чыгыш жээк түздүгү ысык жана нымдуу, жылдык орточо температурасы 24 ° C жана жылдык орточо жаан-чачыны 500-1200 мм, негизинен май айында; жарым чөл чөлдүн түндүк жана чыгыш бөлүгү климаты кургак, ысык жана анча жаанчыл эмес, жылдык жаан-чачыны 250-500 мм. Узакка созулган жаан-чачын мезгили марттан июнга чейин, кыска жаан-чачындуу мезгил октябрдан декабрга чейин, ал эми кургакчыл мезгил калган айлар. Кения провинциядан төмөн райондор, шаарчалар жана айылдар менен 7 провинцияга жана 1 провинциянын атайын зонасына бөлүнөт. 7 провинция - Борбордук провинция, Рифт өрөөнү провинциясы, Нянза провинциясы, Батыш провинция, Чыгыш провинция, Түндүк-чыгыш провинциясы жана Жээк провинциясы. Провинциянын атайын зоналарынын бири - Найроби атайын зонасы. Кения адамзаттын туулган жеринин бири, жана болжол менен 2,5 миллион жыл мурун Кенияда адамдын баш сөөгүнүн калдыктары табылган. Биздин замандын 7-кылымында Кениянын түштүк-чыгыш жээгин бойлой айрым соода шаарлары пайда болуп, арабдар бул жерде соода жүргүзүп, отурукташып калышкан. 15-кылымдан 19-кылымга чейин Португалия менен Британиянын колонизаторлору биринин артынан бири басып киришет.1985-жылы Британия өзүнүн "Чыгыш Африка корголуучу аймагы" болууга даяр экендигин жарыялаган жана 1920-жылы Британиянын колониясына айланган. 1920-жылдан кийин көз карандысыздык үчүн күрөшүүгө даяр болгон улуттук-боштондук кыймылы өнүккөн. 1962-жылы февралда Лондон конституциялык конвенциясы Кениянын Африка Улуттук Бирлиги ("Кен лигасы") жана Кениянын Африка Демократиялык Бирлиги тарабынан коалициялык өкмөттү түзүү жөнүндө чечим кабыл алган. Автономиялуу өкмөт 1963-жылы 1-июнда түзүлүп, көзкарандысыздык 12-декабрда жарыяланган. 12-декабрь 1964-жылы Кения Республикасы түзүлгөн, бирок ал Шериктештиктин курамында калган.Кениата биринчи президент болгон. Улуттук желек: Улуттук желек эгемендүүлүк алганга чейин Кениянын Африка Улуттук Биримдигинин желегинин негизинде иштелип чыккан. Узундугу менен туурасы 3: 2 болгон тик бурчтуу. Жогорудан ылдый карай, ал параллель жана бирдей горизонталдуу төрт бурчтуктан турат, кара, кызыл жана жашыл.Кызыл тик бурчтуктун үстү менен асты ак жагына ээ. Желектин ортосуна калкан жана кайчылаш эки найза түшүрүлгөн. Кара түс Кения элин, кызыл түс эркиндик үчүн күрөштү, жашыл дыйканчылыкты жана жаратылыш байлыктарын, ак биримдикти жана тынчтыкты билдирет; найзасы менен калканы мекендин биримдиги менен эркиндик үчүн күрөштү билдирет. Кенияда 35,1 миллион калк жашайт (2006). Өлкөдө негизинен Кикуюй (21%), Лухя (14%), Луао (13%), Каренжин (11%) жана Хам (11%) 42 этникалык топ бар. Күт. Мындан тышкары, бир нече индиялыктар, пакистандыктар, арабдар жана европалыктар бар. Суахили улуттук тил, расмий тили англис тили менен бирдей. Калктын 45% протестанттык христианчылыкка, 33% католицизмге, 10% исламга, калгандары алгачкы диндерге жана индуизмге ишенишет. Кения - Сахаранын түштүгүндөгү Африкада экономикалык негизи мыкты өлкөлөрдүн бири. Айыл чарба, тейлөө тармагы жана өнөр жай - бул эл чарбасынын үч тиреги, ал эми чай, кофе жана гүлдөр айыл чарбасынын үч ири валюта кирешеси болуп саналат. Кения Африкадагы эң ири гүл экспорттоочу өлкө, анын ЕС аймагында 25% үлүшү бар. Өнөр жай Чыгыш Африкада салыштырмалуу өнүккөн жана күнүмдүк керектелүүчү товарлар негизинен өзүн-өзү камсыз кылат. Кения минералдык ресурстарга бай, негизинен сода, туз, флюорит, акиташ, барит, алтын, күмүш, жез, алюминий, цинк, ниобий жана торий. Токой аянты 87000 чарчы километрди түзөт, бул өлкөнүн жеринин 15% түзөт. Токойдун кору 950 миллион тоннаны түзөт. Эгемендүүлүктөн кийин өнөр жай тездик менен өнүгүп, категориялары салыштырмалуу аяктаган. Бул Чыгыш Африкадагы өнөр жайлык жактан өнүккөн өлкө. Күнүмдүк керектелүүчү товарлардын 85% ички өндүрүштөн чыгарылат, алардын ичинен кийим-кече, кагаз, тамак-аш, суусундуктар, тамеки жана башкалар негизинен өзүн-өзү камсыз кылат, ал эми айрымдары экспорттолот. Ири компаниялардын катарына мунайды кайра иштетүү, дөңгөлөктөр, цемент, болот прокаты, электр энергиясын өндүрүү жана автомобиль жыйноочу заводдор кирет. Айыл чарбасы улуттук экономиканын түркүктөрүнүн бири болуп саналат, өндүрүмдүн наркы ИДПнын болжол менен 17% түзөт жана өлкө калкынын 70% дыйканчылык жана мал чарбачылыгы менен алектенишет. Айдоо аянты 104,800 чарчы / чакырым (жер аянтынын 18% ке жакыны), анын ичинен айдоо жерлер 73%, негизинен түштүк-батышта. Кадимки жылдары эгин негизинен өзүн-өзү камсыз кылат, ал эми экспорту аз көлөмдө болот. Негизги өсүмдүктөрү: жүгөрү, буудай, кофе ж.б. Кофе жана чай Кендун экспорттун негизги продуктулары. Кения илгертен бери Чыгыш Африкадагы маанилүү соода өлкөсү болгон жана тышкы соода улуттук экономикада маанилүү орунду ээлейт. Экономикада мал чарбачылыгы дагы чоң мааниге ээ.Тейлөө чөйрөсү каржы, камсыздандыруу, кыймылсыз мүлк, соода кызматтары жана башка тейлөө тармактарын камтыйт. Кения Африкадагы белгилүү туристтик өлкө, ал эми туризм валюта табуучу негизги тармактардын бири. Жаратылыштын кооз жаратылышы, күчтүү этникалык каада-салты, жердин бөтөнчө формалары жана сансыз сейрек куштар менен жаныбарлар дүйнө жүзү боюнча туристтерди өзүнө тартып турат. Борбору Найроби борбордук-түштүк бөксө тоосунда 1700 метрден ашык бийиктикте жайгашкан.Климаты жумшак жана жагымдуу, бардык мезгилдерде гүлдөр ачылып турат. "Күн астында гүлдөгөн шаар" деп аталган. Момбаса порт шаары тропикалык стилге жык толгон.Жыл сайын жүз миңдеген чет элдик туристтер кокос бактарын, деңиздин желин, аппак кумун жана жаркыраган күн нурун көрүшөт. "Жердин Чоң Скориясы" деп аталган Чыгыш Африканын Улуу Рифт өрөөнү, Кениянын бүт аймагын түндүктөн түштүккө өтүп, экваторду кесип өтөт, бул эң сонун географиялык керемет. Борбордук Африканын экинчи эң бийик чокусу болгон Кения тоосу дүйнөгө белгилүү экватордук ак карлуу тоо болуп саналат.Ал тоосу айбаттуу жана айбаттуу, пейзажы кооз жана өзгөчө.Кениянын аты ушундан келип чыккан. Кения ошондой эле "Канаттуулар жана Жаныбарлар Бейиши" деген атка ээ. Өлкөнүн 11% түзгөн 59 улуттук жаратылыш парктары жана коруктары көптөгөн жапайы жаныбарлар жана канаттуулар үчүн бейиш. Бизон, пил, илбирс, арстан жана керик беш ири жаныбар катары белгилүү, зебра, антилопа, жираф жана башка таң калыштуу жапайы жаныбарлар сансыз. Найроби: Кениянын борбору Найроби түштүк-борбордук Кениянын плато аймагында, 1525 метр бийиктикте жана Индия океанынын Момбаса портунан 480 чакырым түштүк-чыгышта жайгашкан. Анын аянты 684 чарчы километрди түзөт жана 3 миллионго жакын калкы бар (2004). Бул улуттук саясий, экономикалык жана маданий борбор. Жогорку кеңдиктин таасири менен Найроби сейрек жылдык максималдуу температурада 27 ° Сден ашпайт, ал эми орточо жаан-чачын 760-1270 мм. Мезгилдер айырмаланып турат.Декабрдан кийинки жылдын март айына чейин түндүк-чыгыштан соккон шамал көп болуп, күн ачык жана жылуу болуп турат; жаан-чачын мезгили марттан майга чейин, түштүк-чыгыш нымдуу муссон жана булуттуу июнь-октябрь айларында болот. Бийик тоолуу райондордо температура төмөн болуп, туман түшүп, жамгыр жаайт. Жогорку жана батыш аймактар жарым жалбырактуу токойлор менен капталган, калгандары бадалдар менен чачылган жайыт. Найроби 5500 фут бийиктиктеги платодо жайгашкан, кооз жаратылышы жана жагымдуу климаты менен. Найроби шаарынын борборунан болжол менен 8 чакырым алыстыкта, Найроби улуттук паркы бар, ал жыл сайын дүйнө жүзү боюнча жүз миңдеген туристтерди өзүнө тартып турат. Бул кооз плато шаары мындан 80 жыл мурун дагы ээн талаа болгон. 1891-жылы Британия Момбаса кысыгынан Угандага чейин темир жол курган. Темир жол жарым жолдон өткөндө, алар Аси чөптүн арасында кичинекей дарыянын жээгине конуш уюштурушкан. Бул кичинекей дарыяны убагында кениялык маасайлыктар Найроби деп аташкан, бул "муздак суу" дегенди билдирет. Кийинчерээк лагер бара-бара чакан шаарчага айланган. Көптөгөн иммигранттар келиши менен Британиянын колониялык борбору дагы 1907-жылы Момбасадан Найробиге көчүп келген. Найроби Африкадагы маанилүү транспорттук түйүн жана Африка аркылуу аба жолдору ушул жерден өтөт. Шаардын четиндеги Энкебеси аэропорту - ири эл аралык аэропорт.Анын ондон ашык аба каттамы бар жана 20-30 мамлекеттин ондогон шаарлары менен байланышкан. Найробиде Угандага жана Танзанияга коңшу өлкөлөргө түз темир жол жана автомобиль жолдору бар. |