Кот-д'Ивуар Негизги маалымат
Жергиликтүү убакыт | Сиздин убактыңыз |
---|---|
|
|
Жергиликтүү убакыт алкагы | Убакыт алкагынын айырмасы |
UTC/GMT 0 саат |
кеңдик / узундук |
---|
7°32'48 / 5°32'49 |
iso коддоо |
CI / CIV |
валюта |
Франк (XOF) |
Тил |
French (official) 60 native dialects of which Dioula is the most widely spoken |
электр энергиясы |
![]() ![]() |
Улуттук желек |
---|
![]() |
капитал |
Yamoussoukro |
банктардын тизмеси |
Кот-д'Ивуар банктардын тизмеси |
калк |
21,058,798 |
аймак |
322,460 KM2 |
GDP (USD) |
28,280,000,000 |
телефон |
268,000 |
Уюлдук телефон |
19,827,000 |
Интернет-хосттордун саны |
9,115 |
Интернет колдонуучулардын саны |
967,300 |
Кот-д'Ивуар киришүү
Кот-д'Ивуар - айыл чарбасы басымдуулук кылган, какао, кофе, май пальмасы, каучук жана башка тропикалык накталай өсүмдүктөрдү өндүрүүчү өлкө.Кот-д'Ивуар 320 миң чарчы чакырымдан ашык аянтты ээлейт жана Африканын батышында, батышында Либерия жана Гвинея менен чектешет, түндүгүндө Либерия жана Гвинея менен чектешет. Мали жана Буркина-Фасо менен чектеш, чыгышында Гана менен байланышкан жана түштүгүндө Гвинея булуңу менен чектешет.Жээк сызыгы болжол менен 550 чакырымга созулат. Рельеф түндүк-батыштан түштүк-чыгышка карай бир аз кыйшайган.Түндүк-батышында Манда тоосу жана Циули тоолору, түндүгү жапыз плато, түштүк-чыгышында жээк лагуна түздүгү, тропикалык климаты бар. Overview Кот-д'Ивуар, Кот-д'Ивуар Республикасынын толук аталышы, Африканын батышында, батышында Либерия жана Гвинея, түндүгүндө Мали жана Буркинафа менен чектешет. Чыгышында Гана жана түштүгүндө Гвинея булуңу менен байланышкан Сокол менен чектеш, жээк сызыгы болжол менен 550 чакырымга созулат. Рельеф түндүк-батыштан түштүк-чыгышка бир аз кыйшайып жатат. Түндүк-батышында Манда тоосу жана 500-1000 метр бийиктиктеги Чули тоолору, түндүгү 200-500 метр бийиктиктеги жапыз плато, түштүк-чыгышында бийиктиги 50 метрден ашпаган жээк лагуна түздүгү. Нимба тоосу (Кочи менен Гвинеянын чек арасы) деңиз деңгээлинен 1752 метр бийиктикте, бүтүндөй өлкө боюнча эң бийик чоку. Негизги дарыялары - Бондама, Комо, Сасандра жана Кавалли. Тропикалык климатка ээ. 7 ° N кеңдиктин түштүгү тропикалык тропикалык токой климаты, 7 ° N кеңдиктин түндүгү тропикалык чөптүү климат. Улуттук калктын саны 18,47 млн (2006). Өлкөдө 4 ири этникалык топко бөлүнгөн 69 этникалык топ бар: Акан үй-бүлөсү 42%, Манди үй-бүлөсү 27%, Вальтер 16%, Кру үй-бүлөсү 15% түзөт. Ар бир этностун өзүнүн тили бар, жана диула (текст жок) өлкөнүн көпчүлүк аймактарында колдонулат. Расмий тили - француз тили. Тургундардын 38,6% исламга, 30,4% христиан динине ишенишет, 16,7% диний ишеними жок, калгандары алгачкы диндерге ишенишет. 299,000 калкы бар Ямусукронун (Yamoussoukro) саясий борбору (2006). Абиджан, экономикалык борбор, 2,878 миллион калкы бар (2006). Температура февраль айынан апрель айына чейин эң жогорку, орто эсеп менен 24-32 August, август айында эң төмөнкү температура, орточо 22-28 ℃. 1983-жылы 12-мартта Ко борборду Ямусукрого көчүрүүнү чечкен, бирок мамлекеттик мекемелер жана дипломатиялык өкүлчүлүктөр дагы деле болсо Абиджанда кала беришкен. Өлкө 56 провинцияга, 197 шаарга жана 198 уездге бөлүнөт. 1991-жылы июнда Кувейт өкмөтү бүт территорияны 10 административдик юрисдикцияга бөлгөн, алардын ар биринин карамагында бир нече провинция бар.Карамагындагы борбордун губернатору райондун координациясы үчүн жооп берет, бирок биринчи деңгээлдеги административдик агенттик эмес. 1996-жылы июлда 12, 1997-жылы январда 16, 2000-жылы 19 юрисдикция болуп өзгөргөн. Кот-д’Ивуар 1986-жылга чейин Пил Сөөгүнүн Жээгин которгон. Батыш колонизаторлору басып кире электе, аймакта Гонгге, Индия жана Ассини Падышачылыгы сыяктуу айрым чакан падышалыктар түзүлгөн. Биздин замандын 11-кылымында Сенуфос тарабынан түндүктө орнотулган Гонгге шаары ошол мезгилде Африканын Түндүк-Түштүк соода борборлорунун бири болгон. 13-15-кылымда Кобенин түндүк бөлүгү Мали империясына караган. 15-кылымдын экинчи жарымында Португалия, Голландия жана Француз колонизаторлору биринин артынан бири басып киришкен. Пил сөөгүн жана кулдарды тоноп, жээк аймагы белгилүү пилдин сөөгүн түзгөн. Португалиялык колонизаторлор ал жерди 1475-жылы Кот-д’Ивуар деп аташкан (Пил Сөөгүнүн Жээгин билдирет). 1842-жылы Франциянын протектораты болуп калган. 1893-жылы октябрда Франциянын өкмөтү жарлыгын кабыл алып, филиалды Франциянын автономиялуу колониясы деп аныктаган. Бул үй-бүлө 1895-жылы Франциянын Батыш Африкасына кирген. 1946-жылы Франциянын чет өлкөдөгү аймагы катары классификацияланган. 1957-жылы "жарым автономиялуу республика" болуп калган. 1958-жылы декабрда ал "Француз Жамаатынын" курамында "автономиялуу республика" болуп калган. Эгемендүүлүк 1960-жылы 7-августта жарыяланган, бирок ал "Француз коомчулугунда" калган. Мамлекеттик желек: узундугу менен туурасы 3: 2 болгон тик бурчтуу. Туунун бети үч параллель жана бирдей тик тик бурчтуктардан турат, алар солдон оңго карай саргылт, ак жана жашыл. Апельсин тропикалык талааны, ак түстүн түндүк менен түштүктүн биримдигин, ал эми жашыл түштүк аймагындагы тың токойду билдирет. Кызгылт сары, ак жана жашыл түстөрдүн үч түсү: улуттук патриоттуулук, тынчтык жана тазалык жана келечекке үмүт деп чечмеленет. Калкы 18,1 млн (2005). Өлкөдө 69 этникалык топ жашайт, негизинен 4 ири этникалык топко бөлүнүшөт жана расмий тили француз тили. Өлкөнүн калкынын 40% исламга, 27,5% католицизмге, калгандары фетишизмге ишенишет. Кот-д'Ивуар эгемендүүлүк алгандан кийин "либералдык капитализм" жана "Кот-д'Ивуар" борборуна негизделген эркин экономикалык тутумду ишке ашырды. Негизги пайдалуу кендер - алмаз, алтын, марганец, никель, уран, темир жана мунай зат. Мунайзаттын далилденген запасы болжол менен 1,2 миллиард тонна, жаратылыш газынын запасы 15,6 миллиард кубометр, темир рудасы 3 миллиард тонна, боксит 1,2 миллиард тонна, никель 440 миллион тонна, марганец 35 миллион тонна. Токой аянты 2,5 миллион гектарды түзөт. Өнөр жай өндүрүшүнүн наркы ИДПнын болжол менен 21% түзөт. Негизги өнөр жай тармагы тамак-аш азыктарын кайра иштетүү өнөр жайы, андан кийин пахтадан кездеме токуу өнөр жайы, ошондой эле мунайды кайра иштетүү, химия, курулуш материалдары жана жыгач иштетүү өнөр жайы. Мунай жана жаратылыш газын өндүрүү акыркы жылдары тездик менен көбөйүп кетти. Айыл чарбасы улуттук экономикада негизги ролду ойнойт жана анын өндүрүм наркы ИДПнын болжол менен 30% ын түзөт. Экспорттун жалпы кирешесинин 66% айыл чарба экспорту түзөт. Айдоо аянтынын аянты 8,02 миллион гектарды түзөт жана өлкөдөгү жумушчу күчүнүн 80% айыл чарба өндүрүшү менен алектенет. Накталай өсүмдүктөр маанилүү орунду ээлейт.Какао жана кофе эки негизги накталай өсүмдүк болуп саналат жана айдоо аянттары өлкөнүн айдоо жерлеринин 60% түзөт. Какао өндүрүү жана экспорттоо дүйнөдө биринчи орунду ээлейт жана экспорттон түшкөн киреше өлкөнүн жалпы экспортунун 45% түзөт. Азыр кофе өндүрүү дүйнөдө төртүнчү, Африкада биринчи орунда турат. Үрөнчүлүк пахтанын чыгышы Африкада үчүнчү орунда турат, ал эми пальманын чыгышы Африкада биринчи жана дүйнөдө үчүнчү орунда турат. 1994-жылдан бери тропикалык мөмө-жемиштердин экспорту көбөйдү, негизинен банан, ананас жана папайя. Токой ресурстары көп жана жыгач экспорттун көлөмү боюнча үчүнчү орунда турган. Мал чарбачылыгы өнүккөн эмес. Канаттуулар жана жумурткалар негизинен өзүн-өзү камсыз кылышат, ал эми эттин жарымы импорттолот. Балык чарба өндүрүшүнүн наркы айыл чарба продукциясынын жалпы наркынын 7% түзөт. Туризмди өнүктүрүүгө жана туристтик ресурстарды өнүктүрүүгө көңүл буруңуз. |