Испания Негизги маалымат
Жергиликтүү убакыт | Сиздин убактыңыз |
---|---|
|
|
Жергиликтүү убакыт алкагы | Убакыт алкагынын айырмасы |
UTC/GMT +1 саат |
кеңдик / узундук |
---|
39°53'44"N / 2°29'12"W |
iso коддоо |
ES / ESP |
валюта |
Евро (EUR) |
Тил |
Castilian Spanish (official) 74% Catalan 17% Galician 7% and Basque 2% |
электр энергиясы |
![]() ![]() ![]() |
Улуттук желек |
---|
![]() |
капитал |
Мадрид |
банктардын тизмеси |
Испания банктардын тизмеси |
калк |
46,505,963 |
аймак |
504,782 KM2 |
GDP (USD) |
1,356,000,000,000 |
телефон |
19,220,000 |
Уюлдук телефон |
50,663,000 |
Интернет-хосттордун саны |
4,228,000 |
Интернет колдонуучулардын саны |
28,119,000 |
Испания киришүү
Испания 505,925 чарчы чакырым аянтты ээлеп, Европанын түштүк-батышындагы Пиреней жарым аралында жайгашкан, түндүгүндө Бискай булуңу, батышында Португалия, Африкада Марокко түштүгүндө Гибралтар кысыгы аркылуу, түндүк-чыгышында Франция жана Андорра, чыгышында жана түштүк-чыгышында Жер Ортолук деңизи жайгашкан. , Жээк сызыгы болжол менен 7800 чакырымга созулат. Аймак тоолуу жана Европадагы бийик тоолуу өлкөлөрдүн бири.Өлкөнүн аймагынын 35% деңиз деңгээлинен 1000 метрден жогору, ал эми 11% гана түздүктөр. Борбордук плато континенттик климатка, түндүк жана түндүк-батыш жээктерине деңиздик мелүүн климат, түштүк жана түштүк-чыгышка Жер Ортолук субтропикалык климат. Испаниянын аянты 505925 чарчы / чакырымды түзөт. Европанын түштүк-батышында Пиреней жарым аралында жайгашкан. Түндүгүндө Бискай булуңу, батышында Португалия, түштүгүндө Гибралтар кысыгы аркылуу Африкада Марокко, түндүк-чыгышында Франция жана Андорра, чыгышында жана түштүк-чыгышында Жер Ортолук деңизи менен чектешет. Жээк тилкесинин узундугу болжол менен 7800 чакырымды түзөт. Аймагы тоолуу жана Европадагы эң бийик тоолуу өлкөлөрдүн бири. Өлкөнүн 35% деңиз деңгээлинен 1000 метрден жогору, ал эми түздүктөр 11% гана түзөт. Негизги тоолор Кантабрия, Пиреней ж.б. Түштүктөгү Муласан чокусу деңиз деңгээлинен 3478 метр бийиктикте жайгашкан, бул өлкөнүн эң бийик чокусу. Борбордук плато континенттик климатка, түндүк жана түндүк-батыш жээктерине деңиздик мелүүн климат, түштүк жана түштүк-чыгышка Жер Ортолук субтропикалык климат. Өлкө 17 автономиялуу регионго, 50 провинцияга жана 8000ден ашуун муниципалитетке бөлүнөт. 17 автономдуу аймак: Андалусия, Арагон, Астурия, Балеария, Баск өлкөсү, Канария, Кантабрия, Кастилия-Леон, Кастилия -Ла Манча, Каталония, Экстремадура, Галисия, Мадрид, Мурсия, Наварре, Ла Риоха жана Валенсия. Келттер Борбордук Европадан биздин заманга чейинки 9-кылымда көчүп келишкен. Биздин заманга чейин 8-кылымдан бери Пиреней жарым аралын чет элдиктер катары менен басып алып, эзелтен Рим, Вестготтор жана Маврлар башкарып келишкен. Испандар узак мезгил бою чет элдик агрессияга каршы күрөшүп, 1492-жылы "Калыбына келтирүү кыймылын" жеңип, Европада биринчи бирдиктүү борбордук монархияны орнотушкан. Ошол эле жылы октябрда Колумб Вест-Индияны ачкан. Андан бери Испания акырындап деңиз державасына айланып, Европа, АКШ, Африка жана Азияда колониялары бар. 1588-жылы "Жеңилгис Флот" Англиядан жеңилип, төмөндөй баштаган. 1873-жылы буржуазиялык революция башталып, Биринчи Республика түзүлгөн. Династия 1874-жылы декабрда калыбына келтирилген. 1898-жылы Батыш-Америка согушунда, ал жаңыдан өнүгүп келе жаткан держава АКШдан жеңилип, Америка жана Азия-Тынч океан-Куба, Пуэрто-Рико, Гуам жана Филиппиндердеги акыркы бир нече колониясын жоготкон. Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда Испания бейтараптуулукту сактаган. 1931-жылы апрель айында династия кулатылып, Экинчи Республика түзүлгөн. Ошол эле жылдын июль айында Франко козголоң чыгарып, үч жылдык жарандык согуштан кийин 1939-жылы апрелде бийликти басып алган. 1943-жылы февралда Германия менен аскердик союз түзүп, Советтер Союзуна каршы агрессия согушуна катышкан. 1947-жылы июлда Франко Испанияны монархия деп жарыялаган жана ал өзүн өмүр бою мамлекет башчысы кылып дайындаган. 1966-жылы июлда анын мураскору болуп акыркы падыша Альфонсо XIIIдин небереси Хуан Карлос дайындалган. 1975-жылы ноябрда Франко оорудан улам каза болуп, Хуан Карлос I такка отуруп, монархияны калыбына келтирген. 1976-жылы июлда король Улуттук Кыймылдын мурдагы башкы катчысы А-Суарести премьер-министр кылып дайындап, Батыш парламенттик демократиясына өтүүнү баштаган. Мамлекеттик желек: узундугу менен туурасы 3: 2 болгон тик бурчтуу. Желектин бети үч параллель горизонталдуу төрт бурчтуктардан турат, жогорку жана төмөнкү капталдары кызыл, ар бири желек бетинин 1/4 бөлүгүн ээлейт, ортосу сары. Испаниянын улуттук герби сары бөлүктүн сол жагына тартылган. Кызыл жана сары испан эли сүйгөн салттуу түстөр жана Испанияны түзгөн байыркы төрт падышалыкты билдирет. Испаниянын 42,717 миллион калкы бар (2003). Негизинен кастилиялыктар (башкача айтканда, испандар), этникалык азчылыктарга каталондуктар, басктар жана галисиктер кирет. Расмий тили жана улуттук тили - кастилиан, башкача айтканда, испан тили. Аймакта азчылыктардын тилдери дагы расмий тил болуп саналат. Калктын 96% жашоочулары католик динин тутушат. Испания орто өнүккөн капиталисттик өнөр жай өлкөсү. Ички дүң продукт 2006-жылы 1081,229 миллиард АКШ долларын түзүп, дүйнөдө 9-орунду ээлеп, киши башына 26,763 АКШ долларын түзгөн. Жалпы токой аянты 1179,2 гектарды түзөт. Өнөр жайдын негизги тармактарына кеме куруу, болот, автомобиль, цемент, тоо-кен, курулуш, текстиль, химия, булгаары, энергетика жана башка тармактар кирет. Тейлөө тармагы маданият жана билим берүү, саламаттыкты сактоо, соода, туризм, илимий изилдөөлөр, социалдык камсыздандыруу, транспорт жана каржы тармактарын камтыган батыштын улуттук экономикасынын маанилүү түркүгү болуп саналат, алардын арасында туризм жана финансы өнүккөн. Туризм - Батыш экономикасынын маанилүү түркүгү жана валютанын негизги булактарынын бири. Белгилүү туристтик багыттарга Мадрид, Барселона, Севилья, Коста-дель-Соль, Коста-дель-Соль ж.б. Кызыктуу факт: Испаниянын жыл сайын өткөрүлүүчү бука тартыш фестивалынын расмий аталышы "Сан-Фермин". Шаардын колдоочусу. Бука тартыш фестивалынын келип чыгышы испаниялык букачарлар салты менен түздөн-түз байланыштуу. Памплона эли үчүн шаардын четиндеги букачардан алты узун буканы шаардагы букачарларга айдап баруу өтө кыйын болгон деп айтылып жүрөт. 17-кылымда, жанында жүргөндөрдүн айрымдары капылеттенип, букага чуркап барып, буканын ачуусун келтирип, букачарга азгырышкан. Кийинчерээк, бул салт букачарлардын майрамына айланган. 1923-жылы белгилүү америкалык жазуучу Хемингуэй буканын биринчи жолу чуркашын көрүү үчүн Памплонго келип, атактуу "Күн дагы көтөрүлөт" романын жазган.Ал өзүнүн чыгармасында бука чуркоо фестивалын кеңири сүрөттөп, аны атактуу кылган. 1954-жылы Хемингуэй адабият жаатында Нобель сыйлыгына ээ болгондон кийин, испан бука минүү фестивалы дагы белгилүү болуп калган. Букалардын чуркоосуна кошкон салымы үчүн Хемингуэйге ыраазычылык билдирүү үчүн, жергиликтүү тургундар атайын ага букачардын дарбазасына айкел тургузушту. Мадрид: Испаниянын борбору Мадрид Европадагы белгилүү тарыхый шаар. Пиреней жарым аралынын борборунда, Месета бөксө тоосунда, 670 метр бийиктикте жайгашкан, бул Европадагы эң бийик борбор. XI кылымга чейин ал маврлар үчүн чеп болгон жана илгерки заманда "Магилит" деп аталган. Испания королу Филипп II 1561-жылы борборун ушул жерге көчүргөн. Ал он тогузунчу кылымда чоң шаарга айланган. 1936-1939-жылдардагы Испаниядагы жарандык согуш маалында Мадриддин атактуу коргонуусу ушул жерде болгон. Шаардагы заманбап бийик имараттар жана ар кандай стилдеги байыркы имараттар жанаша туруп, бири-бирине жаркырап турушат. Кичинекей Азиянын байыркы эли урматтаган жаратылыштын кудайы Нибелайдын айкели бар токойлор, газондор жана ар кандай уникалдуу фонтандар менен фонтан эң кызыктуу. Керемет Porta Alcala, Алкала көчөсүндөгү Эгемендүүлүк аянтында жайгашкан, 5 аркасы бар жана Мадриддеги белгилүү байыркы имараттардын бири. Финансы министрлиги, Билим берүү министрлиги жана Испаниянын башкы банктары Алкала проспектисинин эки тарабында жайгашкан.1752-жылы курулган Королдук Көркөм сүрөт академиясында Мурильо жана Гойя сыяктуу испан искусство чеберлеринин шедеврлери сакталган. Сервантестин айкөл эстелиги Испаниянын аянтында турат.Эстеликтин алдында Дон Кихоттун жана Санко Панзанын айкелдери бар.Эстеликтин чоң корпусу бассейнде чагылдырылган, эстеликтин эки жагында бак-дарактар бар; "Мадрид мунарасы" деп аталган испан асман тиреген имарат аянттын капталында жайгашкан. Барселона: Барселона Испаниянын түндүк-чыгышындагы Каталония автономдуу районунун борбору, түндүгүнөн Франция жана түштүк-чыгышынан Жер Ортолук деңизи менен чектешет.Ал Жер Ортолук деңиздеги экинчи жана Испаниядагы Мадридден кийинки экинчи порт. экинчи чоң шаар. Барселонада салттуу, универсалдуу, Жер Ортолук деңиз жана жумшак климат мүнөздөмөлөрү бар. Барселона Коррицеролла тоолорунун бир аз жантайыңкы түздүгүндө жайгашкан. Бул түздүктүн Coricairola тоолорунан жээкке карай акырындык менен жантайыңкы көрүнүшү пайда болду. Тиби Бабел менен Монжуичтин эки адырынын ортосунда жайгашкан, бир тарабында орто кылымдардагы эски шаарды сактап калуудан тышкары, экинчи тарабында заманбап имараттары бар жаңы шаар готикалык аймак деп аталат. Плаза Каталуниянын ортосунда, борбору собор болгон, сансыз готика имараттары бар жана Лас-Рамбласы өзгөчө жандуу. Ачык асман алдындагы ресторандар жана гүл саткан дүкөндөр бак-дарактар менен кооздолгон, кечинде сейилдөөгө келген аял-эркектер көп. Жаңы шаар аймагынын курулушу 19-кылымда башталган жана тыкан жайгаштырылган заманбап имараттар ушул аймактын символу болуп саналат. Sagrada Familia - Барселонанын көрүнүктүү имараты жана Гаудинин шедеври. Чиркөө 1882-жылы курулган, бирок каржы маселесинен улам аягына чыга элек. Бул дагы абдан карама-каршылыктуу имарат.Кээ бирөөлөр ал жөнүндө жинди болушса, башкалары төрт бийик мунара төрт печеньеге окшош дешет. Бирок, кандай болсо дагы, Барселона эли имаратты таанып, аны өзүнүн имиджин көрсөтүү үчүн колдонууну туура көрүштү. |