Болгария Негизги маалымат
Жергиликтүү убакыт | Сиздин убактыңыз |
---|---|
|
|
Жергиликтүү убакыт алкагы | Убакыт алкагынын айырмасы |
UTC/GMT +2 саат |
кеңдик / узундук |
---|
42°43'47"N / 25°29'30"E |
iso коддоо |
BG / BGR |
валюта |
Лев (BGN) |
Тил |
Bulgarian (official) 76.8% Turkish 8.2% Roma 3.8% other 0.7% unspecified 10.5% (2011 est.) |
электр энергиясы |
![]() ![]() |
Улуттук желек |
---|
![]() |
капитал |
София |
банктардын тизмеси |
Болгария банктардын тизмеси |
калк |
7,148,785 |
аймак |
110,910 KM2 |
GDP (USD) |
53,700,000,000 |
телефон |
2,253,000 |
Уюлдук телефон |
10,780,000 |
Интернет-хосттордун саны |
976,277 |
Интернет колдонуучулардын саны |
3,395,000 |
Болгария киришүү
Болгариянын жалпы аянты болжол менен 111,000 чарчы чакырымга жетет жана Европанын Балкан жарым аралынын түштүк-чыгышында жайгашкан. Түндүгүнөн Дунай дарыясын кесип өткөн Румынияга, батышынан Сербия менен Македонияга, түштүгүнөн Греция жана Түркияга, чыгышынан Кара деңизге карайт.Жээк тилкеси 378 чакырымга созулат. Бүткүл аймактын 70% тоолор жана адырлар түзөт.Балкан тоолору түндүктү кең Дунай түздүгү менен, түштүктө Родоп тоолору жана Марица өрөөнү бөксө тоолору менен ортолоп өтөт. Түндүгүндө континенттик климат, түштүгүндө Жер Ортолук деңизинин климаты жогору жана табигый шарттары жогору жана токой менен каптоо көрсөткүчү 30% га жакын. Болгария, толук аталышы Болгария, 11 1001,9 чарчы чакырым аянтты ээлейт (дарыя сууларын кошкондо). Европада Балкан жарым аралынын түштүк-чыгышында жайгашкан. Түндүгүндө Румыния, түштүгүндө Түркия жана Греция, батышында Сербия жана Черногория (Югославия) жана Македония, чыгышында Кара деңиз менен чектешет. Жээк тилкесинин узундугу 378 чакырымды түзөт. Аймактын 70% тоолуу жана адырлуу. Балкан тоолору борбордук бөлүктү кесип өтөт, түндүгүндө кең Дунай түздүгү, түштүгүндө Родоп тоолору жана Марица өрөөнүнүн ойдуңу. Негизги тоо тизмеги - Рила тоо тизмеги (башкы чокусу Мусала деңиз деңгээлинен 2925 метр бийиктикте жана Балкан жарым аралындагы эң бийик чоку). Дунай жана Марица - негизги дарыялар. Түндүгүндө континенттик, түштүгүндө Жер Ортолук деңиз климаты бар. Орточо температурасы -2-2 January жана 23-25 July. Жаан-чачындын жылдык орточо көлөмү түздүктөрдө 450 мм, тоолуу райондордо 1300 мм. Табигый шарттары жогору, тоолор, адырлар, түздүктөр жана башка жерлер, көлдөр жана дарыялар кайчылашып, токой менен жабуу 30% га жакын. Болгария 28 аймакка жана 254 шаарчага бөлүнөт. Болгарлардын ата-бабалары байыркы болгарлар Борбордук Азиядан көчүп келип, 395-жылы Византия империясына кошулган. 681-жылы Хан Асбарухтун жетекчилиги астында славяндар, байыркы болгарлар жана фракиялыктар Византия армиясын талкалап, Дунай өрөөнүндө Болгариянын Славян Падышачылыгын (тарыхта биринчи Болгария Падышачылыгы) түзүшкөн. 1018-жылы кайрадан Византия ээлеп алган. 1185-жылы болгарлар көтөрүлүшкө чыгышып, Болгариянын Экинчи Падышачылыгын орнотушкан. 1396-жылы аны Түркия Осмон империясы басып алган. 1877-жылы орус-түрк согушу аяктагандан кийин, Болгария түрк бийлигинен көзкарандысыздыкка жетишип, бир кезде биригүүгө жетишкен. Бирок, согуштан чарчаган Россия Англиянын, Германиянын, Австрия-Венгриянын жана башка Батыш державаларынын кысымына туруштук бере алган жок.1878-жылы 13-июлда кол коюлган "Берлин келишимине" ылайык, Болгария үчкө бөлүнгөн: түндүк Түштүктө Болгария, Чыгыш Румилия жана Македония княздыгы. 1885-жылы Болгария кайрадан Түндүк менен Түштүктүн биригишин ишке ашырды. Болгария эки дүйнөлүк согушта тең жеңилген. 1944-жылы фашисттик режим кулатылып, Ата Мекен фронту өкмөтү түзүлгөн. 1946-жылы сентябрда монархия жоюлуп, ошол эле жылы 15-сентябрда Болгар Эл Республикасы жарыяланган. Өлкө 1990-жылы Болгария Республикасы деп аталып калган. Мамлекеттик желек: узундугу менен туурасы 5: 3 болгон тик бурчтуу. Ал параллель жана бирдей горизонталдуу үч бурчтуктан турат, алар жогорудан төмөн карай ак, жашыл жана кызыл. Ак түстөр элдин тынчтыкка жана эркиндикке болгон сүйүүсүн, жашыл дыйканчылыкты жана өлкөнүн негизги байлыгын, кызыл түс жоокерлердин канын билдирет. Ак жана кызыл - байыркы Богемия падышалыгынын салттуу түстөрү. Болгарияда 7,72 миллион калк жашайт (2005-жылдын аягына карата). Болгарлар 85%, түрк улуттары 10%, калгандары цыгандар. Болгар тили (славян тилинин үй-бүлөсү) расмий тил жана жалпы тил, ал эми түрк тили негизги азчылыктардын тили. Тургундардын көпчүлүгү православдык чиркөөгө ишенишет, ал эми айрымдары исламга ишенишет. Болгария табигый ресурстарга жакыр. Негизги минералдык кендер көмүр, коргошун, цинк, жез, темир, уран, марганец, хром, минералдык туздар жана бир аз көлөмдө мунай зат. Токой аянты 3,88 млн га түзөт, бул өлкөнүн жалпы аянтынын 35% ин түзөт. Бао тарыхта агрардык өлкө, анын негизги айыл чарба өнүмдөрү дан, тамеки жана жашылчалар. Айрыкча айыл чарба продукциясын кайра иштетүүдө айран жана шарап жасоо технологиясы менен белгилүү. Өнөр жайдын негизги тармактарына металлургия, машина куруу, химия, электротехника жана электроника, тамак-аш жана текстиль тармактары кирет. 1989-жылдын аягында Баостил акырындык менен базар экономикасына өтүп, бирдей шарттарда жеке менчикти камтыган көп менчик экономикаларын өнүктүрдү жана айыл чарбасын, жеңил өнөр жайын, туризмди жана тейлөө тармактарын өнүктүрүүгө артыкчылык берди. Тышкы соода Болгариянын экономикасында маанилүү орунду ээлейт, импорттолуучу негизги продукциялар - энергетика, химия, электроника жана башка продукциялар, ал эми экспортко негизинен жеңил өнөр жай продукциялары, химикаттар, тамак-аш, машина куруу жана түстүү металлдар кирет. Туризм тармагы салыштырмалуу өнүккөн. София: Болгариянын борбору София - бул улуттук саясий, экономикалык жана маданий борбор, ал Болгариянын борбордук жана батыш тарабында, София ойдуңунда, тоолор менен курчалган. Шаар Искар дарыясынын жана анын куймаларынын жанынан орун алган, аянты 167 чарчы / чакырым жана калкы 1,2 миллионго жакын. София илгерки заманда Седика жана Средц деп аталып, акыры София 14-кылымда Ыйык София чиркөөсүнүн атынан аталган. София 1879-жылы борбор шаар болуп дайындалган. Болгария 1908-жылы Осмон империясынан көз карандысыздыгын жарыялаган жана София көзкарандысыз болгардын борбору болгон. София - бул сүйкүмдүү туристтик пансионат жана дүйнөгө белгилүү бакча шаары. Анын көчөлөрү, скверлери жана турак жай аймактары жашыл бак-дарактардын курчоосунда, шаар аймагында бульварлар, газондор жана бакчалар көп. Имараттардын көпчүлүгү ак же ачык сары түстө болуп, түстүү гүлдөрдү жана бак-дарактарды чагылдырып, аларды абдан тынч жана көрктүү кылат. Көчөлөрдө көптөгөн гүл саткан дүкөндөр жана гүл саткан дүкөндөр бар, шаардыктар көбүнчө гүл өстүргөндү жана аларга гүл бергенди жакшы көрүшөт.Алардын эң популярдуусу болуп туруктуу диантус, жоогазын жана кызыл роза гүлдөрү саналат. София аянтынан керамикалык плиткалар төшөлгөн Россиянын кең бульварынан Бүркүт көпүрөсүнө чейин, жолдо бир чакырымга жетпеген 4 кооз бак бар. Софияны Осмон империясы басып алган мезгилде, шаар бир топ зыянга учураган.Байыркы имараттардын арасынан эки гана эрте христиан имараты бар - биздин замандын II кылымында курулган Георгий чиркөөсү жана 4-кылымдын башында курулган Ыйык София чиркөөсү. Сакта. Борбордук аянтта Димитровдун күмбөзү, Өкмөттүн имараты жана Улуттук галерея бар, дээрлик бардык көчөлөр борбордук аянттан бутакташат. Аянттын жанында Революция музейи, Александр Невский чиркөөсү ж.б. Чиркөөнүн жанында белгилүү болгар жазуучусу Вазовдун мүрзөсү, анын бюсту коюлган. |