Португалия Негизги маалымат
Жергиликтүү убакыт | Сиздин убактыңыз |
---|---|
|
|
Жергиликтүү убакыт алкагы | Убакыт алкагынын айырмасы |
UTC/GMT 0 саат |
кеңдик / узундук |
---|
39°33'28"N / 7°50'41"W |
iso коддоо |
PT / PRT |
валюта |
Евро (EUR) |
Тил |
Portuguese (official) Mirandese (official but locally used) |
электр энергиясы |
![]() ![]() |
Улуттук желек |
---|
![]() |
капитал |
Лиссабон |
банктардын тизмеси |
Португалия банктардын тизмеси |
калк |
10,676,000 |
аймак |
92,391 KM2 |
GDP (USD) |
219,300,000,000 |
телефон |
4,558,000 |
Уюлдук телефон |
12,312,000 |
Интернет-хосттордун саны |
3,748,000 |
Интернет колдонуучулардын саны |
5,168,000 |
Португалия киришүү
Португалия 91 900 чарчы километр аянтты ээлейт.Авропанын Пиреней жарым аралынын түштүк-батышында жайгашкан.Чыгышы жана түндүгү Испания менен чектеш, түштүк-батышында Атлантика океаны менен чектешет.Жээк сызыгы 800 километрден ашык. Рельефинин түндүгүндө бийик, түштүгүндө жапыз, көбүнчө тоолору жана адырлары бар.Месета бөксө тоосу түндүктө, борбордук тоонун орточо бийиктиги 800-1000 метр, Эстрела деңиз деңгээлинен 1991 метр, түштүгү менен батышы адырлар менен жээк түздүктөрү жана негизги дарыялар. Теджо, Дуро жана Монтегу дарыялары бар. Түндүгүндө деңиздик мелүүн жайык жалбырактуу токой климаты, түштүгүндө субтропиктик Жер Ортолук деңиз климаты бар. Португалия, Португалия Республикасынын толук аталышы, 91,900 чарчы / чакырым аянтты ээлейт (2005-жылдын декабрь айы). Европада Пиреней жарым аралынын түштүк-батыш бөлүгүндө жайгашкан. Чыгышынан жана түндүгүнөн Испания, түштүк-батышынан Атлантика океаны менен чектешет. Жээк тилкесинин узундугу 800 километрден ашат. Жердин түндүгүндө бийик, түштүгүндө жапыз, көбүнчө тоолор жана адырлар. Түндүк бөлүгү Месета бөксө тоосу; борбордук тоо аймагы орто эсеп менен 800 метрден 1000 метрге чейин көтөрүлөт, ал эми Эстрела чокусу деңиз деңгээлинен 1991 метр бийиктикте; түштүк жана батыш тиешелүүлүгүнө жараша адырлар жана жээк түздүктөрү. Негизги дарыялары: Теджо, Дуро (аймагы аркылуу 322 чакырым) жана Монтего. Түндүгүндө деңиздик мелүүн жайык жалбырактуу токой климаты, түштүгүндө субтропиктик Жер Ортолук деңиз климаты бар. Орточо температура январда 7-11 and, июлда 20-26 is. Жаан-чачындын жылдык орточо көлөмү 500-1000 мм. Өлкө 18 административдик регионго бөлүнөт, тактап айтканда: Лиссабон, Порту, Коимбра, Виана Кастро, Брага, Вилларил, Браганча, Гуарана Эрда, Лейрия, Авейро, Висеу, Сантарем, Эвора, Фаро, Кастелло Бланко, Порталегре, Бежа, Ситубал. Ошондой эле Мадейра жана Азор аралдарындагы эки автономиялуу район бар. Португалия - байыркы Европа өлкөлөрүнүн бири. Көптөн бери Римдиктердин, Немистердин жана Маврлардын бийлиги астында. 1143-жылы көзкарандысыз падышалыкка айланган. 15-16-кылымдарда ал чет өлкөлөрдө кеңейип, Африкада, Азияда жана Америкада деңиз державасына айланган көптөгөн колонияларды ырааттуу негиздеп баштаган. 1580-жылы Испанияга кошулуп, 1640-жылы испан бийлигинен бошотулган. 1703-жылы Британиянын субъектиси болуп калган. 1820-жылы Португалиянын конституционалисттери Улуу Британиянын аскерлерин чыгаруу үчүн революция баштаган. Биринчи Республика 1891-жылы түзүлгөн. Экинчи Республика 1910-жылы октябрда түзүлгөн. Биринчи Дүйнөлүк Согуш мезгилинде Союздаштарга катышкан. 1926-жылы май айында Экинчи Республика кулатылып, аскер өкмөтү түзүлгөн. 1932-жылы Салазар премьер-министр болуп, Португалияда фашисттик диктатураны орноткон. 1974-жылдын апрелинде орто жана төмөнкү баскычтагы офицерлер тобунан турган "Куралдуу Күчтөр Кыймылы" Португалияда 40 жылдан ашуун убакыттан бери башкарып келе жаткан ультра оңчул режимди кулатып, демократиялаштыруу процессин баштаган. Мамлекеттик желек: узундугу менен туурасы 3: 2 болгон тик бурчтуу. Туунун бети эки бөлүктөн турат: сол, жашыл жана оң, кызыл.Жашыл бөлүгү тик тик бурчтук, кызыл бөлүгү төрт бурчтукка жакын, ал эми аянты жашыл бөлүктөн бир жарым эсе чоң. Португалиянын улуттук герби кызыл жана жашыл сызыктардын ортосунда тартылган. Кызыл түс 1910-жылы Экинчи республиканын түзүлгөндүгүнүн мааракесин, ал эми жашыл түс "Штурман" деп аталган Ханзаада Генриге болгон таазимин билдирет. Португалияда 10,3 миллиондон ашуун калк жашайт (2005). Алардын 99% дан ашыгы португал, калгандары испан тилинде. Расмий тили португалча. Тургундардын 97% дан ашыгы католик динин тутушат. Португалия - 2006-жылы улуттук дүң өнүмү 176,629 миллиард АКШ долларын түзгөн, калктын жан башына эсептегенде 16647 АКШ долларын түзгөн салыштырмалуу өнүккөн өлкө. Португалия минералдык ресурстарга бай, негизинен вольфрам, жез, пирит, уран, гематит, магнетит жана мрамор.Вольфрамдын запасы Батыш Европада биринчи орунда турат. Негизги өнөр жай тармактарына текстиль, кийим-кече, тамак-аш, кагаз, тыгын, электрондук шаймандар, керамика, шарап жасоо кирет. Португалиянын тейлөө тармагы тездик менен өнүгүп, анын улуттук экономикада өндүрүштүк наркынын үлүшү жана жумуш менен камсыз болгон калктын жалпы санынын салыштырма салмагы Европадагы өнүккөн өлкөлөрдүн деңгээлине жакындады. Токой аянты 3,6 миллион гектарды түзөт, бул өлкөнүн аянтынын үчтөн бир бөлүгүн түзөт, анын жумшак жыгачтары дүйнө жүзү боюнча өндүрүлгөн продукциянын жарымынан көбүн түзөт жана экспорту дүйнөдө биринчи орунда турат, ошондуктан ал "Корк Падышалыгы" деп аталып калган. Португалия дүйнөдөгү шарап өндүрүүчү өлкөлөрдүн бири, ал эми түндүктөгү Порто шарап чыгаруучу белгилүү аймак. Португалиялык помидор соусу Европада белгилүү жана Европа базарындагы ири жеткирүүчү. Португалиянын деңиз балык өнөр жайы салыштырмалуу өнүккөн, негизинен балык кармоочу сардиналар, тунецтер жана трескалар. Португалия кооз жана кооз, сепилдер, сарайлар жана музейлер сыяктуу байыркы имараттар бардык жерде жайгашкан. Батыш жана түштүк тарабында 800 чакырымдан ашык жээк тилкеси бар жана көптөгөн кумдуу пляждар бар. Анын көпчүлүгү Жер Ортолук деңизинин климатына ээ. Туризм Португалиянын валюталык кирешесинин маанилүү булагы жана тышкы соодадагы тартыштыктын ордун толтуруунун маанилүү каражаты болуп саналат.Туристтик негизги көңүл буруучу жайлар Лиссабон, Фаро, Порто, Мадейра ж.б. 6 миллиарддан ашуун евро валюталык кирешенин маанилүү булагы болуп калды. Лиссабон : Лиссабон - Португалия Республикасынын борбору жана Европа континентинин эң батыш тарабында жайгашкан Португалиядагы ири деңиз порту. Ал 82 чарчы километр аянтты ээлейт. Калкы - 535 000 (1999). Синтра тоосу Лиссабондун түндүгүндө. Португалиядагы эң чоң дарыя Теджо дарыясы шаардын түштүк бөлүгү аркылуу Атлантика океанына куят. Жылуу Атлантика агымынын таасири астында Лиссабондо климаты жакшы, кышында үшүк жүрбөйт, жайында ысык болбойт. Январь жана февраль айларынын орточо температурасы 8 ℃, июль жана август айларынын орточо температурасы 26 ℃. Жылдын көпчүлүк бөлүгүндө күн ачык, жылуу жана ыңгайлуу. Лиссабондо тарыхка чейинки мезгилде адамдар отурукташкан. 1147-жылы Португалиянын биринчи падышасы Альфонсо I Лиссабонду басып алган. 1245-жылы Лиссабон Португалия Королдугунун борбору жана соода борбору болгон. Лиссабонду көрктөндүрүү иштери абдан жакшы. Шаарда 250 парктар жана бакчалар бар, алардын аянты 1400 гектар газон жана жашыл аймак. Жолдун эки жагында карагай, пальма, бодхи, лимон, зайтун жана анжыр сыяктуу дарактар бар. Шаар жыл бою ар дайым жашыл, гүлдөрү гүлдөгөн, чоң сүйкүмдүү жана жыпар жыттуу бакчадай. Лиссабон тоо жана дарыялар менен курчалган, ошондой эле шаардын бардыгы 6 чакан дөңсөөлөргө жайылган.Алыстан караганда, кызыл плиткалар менен ар кандай көлөкө жана жашыл бак-дарактардын көлөкөлөрү салынган үйлөр бири-бирин толуктап турат жана пейзаждары абдан кооз. Лиссабондо көптөгөн эстеликтер жана эстеликтер бар. Атлантика океанынын жээгинде жайгашкан Belém мунарасы 16-кылымдын башында курулган.Сел толкуну жогору болгондо, ал суунун үстүндө калкып тургандай көрүнөт жана пейзаждары кооз. Мунаранын маңдайындагы Жеронимос монастыры - 16-кылымдын башында популярдуулукка ээ болгон Мануэль стилиндеги кадимки архитектура, анын көркөмдүгү жана кооз оймолору. Короодо атактуу атуулдардын көрүстөнү бар, бул жерде португалиялык деңиз саякатчысы Да Гама жана белгилүү акын Камо Анздин сөөгү коюлган. Лиссабон - өлкөнүн транспорттук түйүнү жана Португалиядагы эң ири порт. Порттун аянты 14 чакырымга созулуп, өлкөнүн импорттук жана экспорттук товарларынын 60% бул жерге жүктөлүп-түшүрүлөт. Лиссабондо трафикти автоунаалар жана метро басымдуулук кылат. Метро 1959-жылы пайдаланууга берилген, 20 станция жана жылдык жүргүнчүлөрдүн көлөмү 132 миллион жүргүнчү. Мындан тышкары, шаардын адырларында асма жолдор жана жүк ташуучу унаалар бар. Лиссабондун туризм тармагы борбордун заманбап шаарга айлануусуна өбөлгө түзүүдө маанилүү ролду ойноду. Лиссабондун батыш Атлантика жээгиндеги кооз сууга түшүүчү пляж Португалиянын белгилүү туристтик зонасы болуп саналат, жыл сайын дүйнө жүзү боюнча 1 миллиондон ашуун турист келет. Лиссабон Португалиянын эң ири туристтик шаары болуп калды. |