Сауд Арабиясы Негизги маалымат
Жергиликтүү убакыт | Сиздин убактыңыз |
---|---|
|
|
Жергиликтүү убакыт алкагы | Убакыт алкагынын айырмасы |
UTC/GMT +3 саат |
кеңдик / узундук |
---|
23°53'10"N / 45°4'52"E |
iso коддоо |
SA / SAU |
валюта |
Риал (SAR) |
Тил |
Arabic (official) |
электр энергиясы |
![]() ![]() ![]() ![]() |
Улуттук желек |
---|
![]() |
капитал |
Эр-Рияд |
банктардын тизмеси |
Сауд Арабиясы банктардын тизмеси |
калк |
25,731,776 |
аймак |
1,960,582 KM2 |
GDP (USD) |
718,500,000,000 |
телефон |
4,800,000 |
Уюлдук телефон |
53,000,000 |
Интернет-хосттордун саны |
145,941 |
Интернет колдонуучулардын саны |
9,774,000 |
Сауд Арабиясы киришүү
Сауд Арабиясы 2,25 миллион чарчы чакырым аянтты ээлейт.Азиянын түштүк-батыш тарабындагы Араб жарым аралында жайгашкан, чыгыш тарабынан Перс булуңу жана батышынан Кызыл деңиз менен чектешет.Иордания, Ирак, Кувейт, Бириккен Араб Эмираттары, Оман, Йемен сыяктуу өлкөлөр менен чектешет. Рельефи батышында бийик жана чыгышында жапыз, батышында Хижаз-Асир бөксө тоосу, ортосунда Нажд бөксө тоосу, чыгышында түздүктөр бар. Өлкөнүн аймагынын жарымына жакынын чөлдөр ээлейт, жыл бою аккан дарыялар менен көлдөр жок. Батыш плато Жер Ортолук деңиздин климатына ээ, жана башка кеңири аймактарда субтропикалык чөл климаты ысык жана кургакчыл. Сауд Аравия, Сауд Аравия Падышачылыгынын толук аталышы, 2,25 миллион чарчы километрди ээлейт. Азиянын түштүк-батыш тарабында жайгашкан Арабия жарым аралы, чыгыш тарабынан Перс булуңу жана батыштан Кызыл деңиз менен чектешет жана Иордания, Ирак, Кувейт, БАЭ, Оман, Йемен сыяктуу өлкөлөр менен чектешет. "Сауд Арабиясы" сөзү араб тилинен которгондо "бакыт чөлү" дегенди билдирет. Рельефи батышында бийик, чыгышында жапыз. Батышында Хиджаз-Асир бөксө тоосу, түштүгүндө Хижаз тоолору деңиз деңгээлинен 3000 метрден жогору турат. Борбордук бөлүгү Нажд бөксө тоосу. Чыгышы түздүк. Кызыл деңиздин боюндагы аймак - бул Кызыл деңиздин түздүгү болжол менен 70 чакырым. Өлкөнүн аймагынын жарымына жакыны чөлгө туура келет. Көп жылдык суусу жок дарыялар жана көлдөр. Батыш плато Жер Ортолук деңиз климатына ээ, башка кеңири аймактарда субтропикалык чөл климаты ысык жана кургак. Өлкө 13 регионго бөлүнөт: Эр-Рияд, Мекке, Медина, Чыгыш, Касим, Хаиль, Асир, Баха, Табу. Хорватия, Түндүк Чек ара, Джизан, Нажран, Жуфу. Аймакта биринчи деңгээлдеги уезддер жана экинчи деңгээлдеги уезддер, ошондой эле округдардын алдында биринчи деңгээлдеги шаарчалар жана экинчи деңгээлдеги шаарчалар бар. Сауд Аравиясы - Ислам дининин мекени. Биздин замандын 7-кылымында Исламдын негиздөөчүсү Мухаммеддин мураскери Араб Империясын түптөгөн, 8-кылым анын гүлдөгөн мезгили болгон жана анын аймагы Европа, Азия жана Африканы кучагына алган. Биздин замандын 16-кылымында Араб империясын Осмон империясы башкарган. Биздин замандын 19-кылымында англиялыктар басып кирип, жерди эки бөлүккө бөлүшкөн: Ханжи жана Ички тарых. 1924-жылы Нежандын башчысы Абдул Азиз-Сауд Аравиясы Ханжини аннексиялап, андан кийин бара-бара Араб жарым аралын бириктирип, 1932-жылы сентябрда Сауд Арабия Падышачылыгы түзүлгөндүгүн жарыялаган. Мамлекеттик желек: узундугу менен туурасы 3: 2 болгон тик бурчтуу. Жашыл желектин жерине ак араб тилинде белгилүү ислам сөзү жазылган: "Баардыгы Теңир эмес, бирок Аллах, Мухаммед - Аллахтын элчиси". Төмөндө кылыч боёлуп, ыйык согушту жана өзүн коргоону билдирет. Жашыл тынчтык тынчтыкты символдоштурат жана ислам өлкөлөрү жактырган берекелүү түс. Мамлекеттик желектин түстөрү жана оймо-чиймелери өлкөнүн диний ишенимдерин чагылдырат, ал эми Сауд Аравиясы - Ислам дининин мекени. Сауд Аравиясынын жалпы калкынын саны 24,6 миллион адамды түзөт (2005), анын ичинен чет элдик калктын үлүшү 30% ды түзөт, алардын көпчүлүгү арабдар. Расмий тили - араб тили, жалпы англис тили, ислам - мамлекеттик дин, сунниттер - 85%, шииттер - 15%. Сауд Аравиясы эркин экономикалык саясатты жүзөгө ашырат. Мунай запасы жана өндүрүшү дүйнөдө биринчи орунду ээлеген Сауд Арабиясы "мунай падышалыгы" деп аталып, мунай жана мунай-химия тармагы экономиканын күрөө тамыры болуп саналат. Сауд Аравиясынын аныкталган мунай запасы 261,2 миллиард баррелди түзөт, бул дүйнөлүк мунай запасынын 26% түзөт. Сауд Аравиясы жылына 400 миллиондон 500 миллион тоннага чейин чийки мунай өндүрөт.Петрохимиялык продуктулар 70тен ашык өлкөлөргө жана региондорго экспорттолот.Нефть кирешелери улуттук бюджеттик кирешенин 70% дан ашыгын түзөт, ал эми мунай экспорту жалпы экспорттун 90% дан ашыгын түзөт. Сауд Аравиясы табигый газдын запасына өтө бай, анын далилденген жаратылыш газынын запасы 6,75 триллион куб метрди түзөт, бул дүйнөдөгү эң жогорку көрсөткүчтөрдүн катарына кирет. Учурдагы мунай өндүрүшүнүн эсептөөлөрүнө ылайык, Сауд Арабиясынын мунайын дагы 80 жылдай эксплуатациялоого болот. Мындан тышкары, алтындын, жездин, темирдин, калайдын, алюминийдин жана цинктин минералдык кендери бар, бул дүйнөдөгү төртүнчү ири алтын рыногу. Негизги гидравликалык ресурстар жер астындагы суулар. Жер астындагы суулардын жалпы запасы 36 триллион куб метрди түзөт.Азыркы сууну керектөөнүн негизинде жер бетинен 20 метр ылдыйдагы суу булагын болжол менен 320 жылга чейин колдонсо болот. Сауд Арабиясы дүйнөдөгү эң ири туздалган деңиз суусунун өндүрүүчүсү болуп саналат.Бул өлкөдөгү деңиз суусунун тузсуздандырылышынын жалпы көлөмү дүйнөдөгү деңиз суусунун 21% пайызын түзөт. 640 миллион кубометр суу топтоочу 184 суу сактагыч бар. Сауд Арабия айыл чарбасына өзгөчө көңүл бурат. Өлкөдө 32 миллион гектар айдоо аянты жана 3,6 миллион гектар айдоо аянты бар. Жакынкы Чыгыштагы өлкөлөрдүн ичинен Сауд Аравиясынын ички дүң өнүмү эң жогору, бул өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн арасындагы жогорку деңгээл. Акыркы жылдары Сауд Аравиясы экономиканы диверсификациялоо саясатын катуу жүргүзүп, тоо-кен, жеңил өнөр жай, айыл чарба сыяктуу мунайзат эмес тармактарды өнүктүрүүгө умтулуп, мунайга таянган бирдиктүү экономикалык түзүм өзгөрдү. 2004-жылы Сауд Арабиясынын ИДПсы киши башына бөлүштүргөндө 11800 АКШ долларын түзгөн. Сауд Арабиясы негизинен эл керектөөчү товарларды жана машина жана жабдуулар, тамак-аш, текстиль жана башка ушул сыяктуу химиялык продуктуларды импорттойт. Сауд Арабия жогорку социалдык мамлекет. Акысыз медициналык жардамды ишке ашыруу. Эр-Рияд: Эр-Рияд (Эр-Рияд) - Сауд Арабия Падышачылыгынын борбору, падыша сарайынын борбору жана Рияд провинциясынын борбору. Шаардык аймак 1600 чарчы чакырымга барабар. Арабия жарым аралынын ортосунда жайгашкан Нежи бөксө тоосундагы Ханифа, Айсан жана Байхаханзай үч кургак өрөөнүндө жайгашкан, деңиз деңгээлинен 520 метр бийиктикте, Перс булуңунан чыгышка карай 386 чакырым алыстыкта жана ага жакын жайгашкан оазис. Климаты кургак жана ысык.Июлдун орточо температурасы 33 ℃, эң жогорку температура 45 ℃; январдын орточо температурасы 14 ℃, эң төмөнкү температура 100 ℃; жылдык орточо температура 25 ℃. Жаан-чачындын жылдык көлөмү 81,3 мм. Жакын жерде курма пальмасы жана тунук булактары бар оазис бар, ал Эр-Риядга өз ысымын берген (Рияд - араб тилинде "бакча" көптүгү). XVIII кылымдын орто ченинде Эр-Рияддын айланасында шаар дубалы тургузулгандан кийин Рияд аты колдонула баштаган. 1824-жылы ал Сауд Арабиясынын падышалык үй-бүлөсүнүн борбору болуп калган. Рашид уруусуна таандык 1891-ж. 1902-жылы Сауд Арабия Падышачылыгынын негиздөөчүсү Абдул Азиз аскерлерин ээрчитип Эр-Риядды кайрадан басып алган.1932-жылы падышалык орногондо расмий түрдө борбор шаар болуп калган. Клиядга кол салуу учурунда, басып алынган акыркы Масмак сепили дагы деле турган. 1930-жылдардан баштап, Эр-Рияд тез арада заманбап шаарга айланды, анткени мунайдан түшкөн кирешенин чоң көлөмү жана транспорттун өнүгүшү барган сайын күч алган. Булуң портуна Даммамга чейин чыгыш темир жол бар, ал эми түндүк чет жакасында аэропорт бар. Эр-Рияд - Сауд Аравиясынын улуттук соода, маданий, билим берүү жана транспорт борбору. Мунай ресурстарынын тез өнүгүшү менен, ал заманбап өнүгүп келе жаткан шаарды курду. Оазистин дыйканчылык аймагы курма, буудай жана жашылчаларды өндүрөт. Өнөр жай тармагына мунайды кайра иштетүү, мунай химиясы, цемент, текстиль ж. Бул Кызыл деңиз менен Перс булуңунун ортосундагы транзиттик пункт жана дыйканчылык жана мал чарба азыктарын бөлүштүрүүчү борбор. Иран, Ирак жана башка жерлердеги мусулмандар үчүн Меккеге жана Мединага ажылыкка баруу үчүн жер транспорту бекети. Жээкке алып баруучу заманбап темир жана автомобиль жолдору бар, ички жана тышкы жолдорду байланыштырган аба линиялары жана автомобиль жолдору бар. Мекке: Мекке - Исламдагы биринчи ыйык жер. Ал Сауд Аравиясынын батыш тарабындагы Серат тоолорундагы кууш өрөөндө жайгашкан, аянты 30 чарчы чакырымга жакын жана 400 миңге жакын калкы бар. Айлана-чөйрөсү тоолор менен курчалып, толкундуу адырлар жана кереметтүү пейзаждар менен курчалган. Араб тилинен которгондо "соруу" дегенди билдирген Мекке, жердин төмөндүгүн, жогорку температураны жана суу ичүүдөгү кыйынчылыктарды ачык-айкын чагылдырат. Меккенин ушунчалык атактуу болушунун себеби, исламдын негиздөөчүсү Мухаммеддин ушул жерде төрөлгөндүгүндө. Мухаммед Меккеде исламды негиздеген жана жайган.Каршылыктар жана куугунтуктардан улам Мадинага 622-жылы көчүп барган.Мединада ал ибадаттын багытын Меккеге бурууну чечкен.Ошондон бери дүйнө жүзүндөгү мусулмандар Меккеге бет алышты. сыйынуу. Биздин замандын 630-жылы Мухаммед аскерлерин жетектеп Мекке шаарын басып алып, Кааба ибадатканасын кайтаруу укугун көзөмөлдөп, ширкти таштап, ибадаткананы ислам мечити кылып өзгөрткөн. Мекке шаарынын борборунда жайгашкан Улуу мечит (Тыюу салынган мечит деп да аталат) мусулмандар үчүн эң ыйык жер, 160 миң чарчы метр аянтты ээлейт жана бир эле учурда 300 миң мусулманды батыра алат. "Ажылык" - бул Исламды тутунуучулар сакташы керек болгон негизги тутумдардын бири. Жыл сайын ар кайсы өлкөлөрдүн мусулмандарынын ортосундагы өз ара түшүнүшүүнү жана достукту стихиялуу түрдө жайылтуучу жолугушуу болот. 1000 жылдан ашуун убакыттан бери, транспорттун өнүгүшү менен, Меккеге ажылыкка баруу үчүн барган мусулмандардын саны жылдан жылга көбөйүп келе жатат.Ушул жылдар аралыгында, 70тен ашык мамлекеттен ар кандай түстөгү жана ар кандай тилдеги мусулмандар Меккеге агылып келип, ажылык мезгилинде Меккени таң калыштуу көрүнүшкө айлантышты. , Калейдоскоп дүйнөсү. 1932-жылы Сауд Аравия Падышачылыгы түзүлгөндөн кийин Мекке "диний борбор" деп аталып, учурда Мухаммеддин урпактары тарабынан башкарылууда. Эски Мекке шаары дарыя өрөөнүндө "Ибрагим депрессиясы" деп аталат. Орто кылымдык өзгөчөлүктөрү бар диний имараттардын жана сарайлардын чогулуштары бар.Куу көчөлөрдө байыркы дүкөндөр жайгашкан, жашоочулардын кийимдери, тили жана үрп-адаттары Мухаммед доорунун айрым стилдерин сактап калган. |